Leegstand winkels: één investeringsagenda biedt oplossingen

Artikel Vastgoedjournaal 

De leegstand in Nederland bedraagt zo’n 7.3%. De lokale verschillen zijn groot. In een stad als Groningen neemt de leegstand af, maar in de provincie Groningen neemt de leegstand juist toe. Wat zijn de risico’s en de kansen? Een gezamenlijke agenda biedt perspectief zegt planoloog en marketeer Eduard Plate in zijn artikel voor VJ. 

In Zeewolde sluit een kleine fietswinkel op een gemengd bedrijventerrein omdat er geen fietsen verkocht mogen worden. Begrijpelijk, want de gemeente kiest voor het centrum. Maar lost de sluiting de leegstand in het centrum op? De winkel is populair bij inwoners –veel drukke tweeverdieners, vaak met kinderen- in de omliggende  wijk. Ze hoeven voor reparaties niet naar het dorpscentrum. Daar hebben ze ook weinig tijd voor. Tegelijk rijdt een vrachtauto het dorp in die her en der op internet gekochte fietsen aflevert.

Kiezende consumenten
We zien hier in een  notendop hoe lastig het is goed ruimtelijk beleid te voeren. Consumenten kiezen op welke plaats ze iets kopen. In een gezellig centrum, op een handige bereikbare locatie, of op internet. Ondernemers zoeken een locatie die economisch rendabel is en goede traffic biedt. Dat kan het centrum zijn, een aanloopstraat, een goed bereikbare service locatie, of op internet.

Risico: Beschermen slecht functionerend centrum
Vaak wordt gekozen om met uitsterf constructies winkellocaties af te knijpen. Winkels mogen alleen nog in het centrum.  Voor veel dorpen in de provincie Groningen, Overijssel  of Limburg is dat een optie. Een groot risico is dan dat het aantal winkelmeters afneemt, maar dat het centrum nog steeds onvoldoende aantrekkelijk is. Soms zijn bijvoorbeeld de panden niet beschikbaar die door nieuwe ondernemers worden gezocht. De huurprijzen zijn  te hoog in relatie tot het aantal of type passanten. Soms sluit het aanbod ook niet aan op de lokale vraag. Of is de bereikbaarheid onvoldoende, klopt de look & feel niet meer. Het resultaat van zo’n uitsterfconstructie is dan dat het dorp per saldo minder aantrekkelijk wordt voor ondernemers en consumenten.

Kans: Nieuwe ruimtelijke  behoeften
Leegstand biedt ook kansen. Hoe sluit je met het centrum optimaal aan op de lokale vraag? Er is behoefte aan winkels, diensten, horeca, cultuur, wonen en bijvoorbeeld zorg. Biedt het centrum hiervoor ruimte? Wordt er voldoende ruimte geboden aan de nieuwe ondernemers? Of aan internet ondernemers die ook behoefte hebben aan een fysieke locatie? Welke behoeften zijn er bij bewoners in de wijken, en zijn daar bijvoorbeeld zorg-winkel-horeca combinaties mogelijk? Juist leegstand situaties kunnen gemeente, bewoners, ondernemers en vastgoed bij elkaar brengen.

Oplossing: Gezamenlijke investeringsagenda
Winkels zijn veranderd. Maar wonen, zorg, cultuur, dienstverlening, internet en horeca ook. Wat zijn hun behoeften? Wat is de nieuwe consumentenvraag? Als het dan lukt om tot één agenda te komen, zullen in onze ervaring  ook investeringen bij de diverse partijen tot stand komen. Effect: Minder leegstand.

Eduard Plate. Eduard studeerde planologie en marketing, na o.a. Wehkamp, Experian en AKO nu adviseur bij EduardPlate.nl | Extenzio, expertisecentrum voor ruimte en economie